Najpopularniejsze działa
polskiego Noblisty, takie jak „Chłopi” czy „Ziemia obiecana,” znają chyba
wszyscy. Nie każdy jednak wie, że w dorobku tego wybitnego pisarza znaleźć
można także zupełnie inne utwory. Jednym z nich jest powieść „Wampir”. To
najpełniejsze w dorobku pisarza opracowanie motywów spirytystycznych i
mediumistycznych. Reymont zdradza tym samym typowy dla epoki niepokój wewnętrzny
i tęsknoty metafizyczne. „Wampir”
jest swoistą kulminacją zainteresowań i poszukiwań pisarskich Reymonta.
Powieść to historia
młodego pisarza, Zenona, mieszkającego w małym londyńskim hotelu w towarzystwie
dziwacznych i tajemniczych postaci. Większą część akcji utworu pochłaniają
niekończące się wędrówki bohatera po Londynie, odbywane jak w transie, ponieważ
niejednokrotnie zatraca on w tych wędrówkach świadomość tego, co robi, gdzie
jest, a także kim jest. Kwestia tożsamości wydaje się tu jednak nie bez
znaczenia, bowiem w pewnym momencie dowiadujemy się, iż Zenon jest Polakiem, a
że ma za sobą jakieś traumatyczne doświadczenie miłosne, usilnie stara się
zeuropeizować, co objawia się przede wszystkim próbą wsiąknięcia w
kosmopolityczny świat metropolii londyńskiej. Zenon jest również wybitnym
literatem, sławnym pisarzem angielskim, który opuścił rodziną Polskę. Na swoje
nieszczęście wikła się w skomplikowany związek miłosny z dwiema kobietami,
Betsy i Daisy, które odbywają coś w rodzaju walki o jego duszę, oczywiście w
wymiarze symbolicznym.
Tytułowym wampirem czy
może bardziej diabłem jest tajemnicza Daisy, przybierająca różne kształty.
Kobieta potrafi przebywać jednocześnie w kilku miejscach, co wprowadza element
dezorientacji wśród bohaterów. Zenon poznaje ją w roli medium, podczas seansu
spirytystycznego, który organizuje koło teozoficzne w Londynie. Daisy
jest tak tajemniczą i niesamowitą osobą, że sprawia, iż Zenon myśli tylko o
niej i całkowicie się w tym zatraca. Mimo, że znajomi ostrzegają Zenona przed
znalezieniem się w kręgu oddziaływania demonicznej Deisy, młody Polak poddaje
się jej wpływom coraz bardziej.
Zenon to człowiek rozdarty
między dwiema zupełnie różnymi kobietami: anielską Betsy i diabelską Daisy. W
pogoni za nieznajomą, zaniedbuje kontakty przyjacielskie, a także rodzinne, w
końcu zapomina o swojej narzeczonej Betsy i o swoich pisarskich obowiązkach.
„Wampir” wyrósł z zainteresowania pisarza ezoteryką, mediumizmem
oraz tematyką z zakresu psychopatologii. Świadczy o okultystycznych
zainteresowaniach pisarza.



